خبرگزاری مهر-گروه استان ها-راضیه سالاری: سالروز ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) که در روایات اسلامی اول ذی الحجه سال دوم هجری ثبت شده، اینروزها با عنوان «روز ازدواج» در تقویم رسمی ایران گرامی داشته می شود.
بر اساس اسناد تاریخی، مهریه حضرت زهرا(س) مبلغ ۴۸۰ درهم یا یک زره بخشیده شده از جانب حضرت علی(ع) بوده که نشان از بی اعتنایی به تجملات در این پیوند آسمانی دارد. پیامبر اکرم(ص) نیز با اقامه مراسمی ساده، این ازدواج را الگویی برای همه مسلمانان قرار داد.
از منظر کارشناسان مسایل خانواده، سیره عملی حضرت علی(ع) و فاطمه(س) در زندگی مشترک، مؤید سه اصل «ساده زیستی»، «احترام متقابل» و «تقسیم عادلانه مسئولیت ها» است. حضرت زهرا(س) امور منزل و تربیت فرزندان را بر عهده داشت و حضرت علی(ع) نیز تامین معاش و کار بیرون را، بدون آنکه یکی را بر دیگری منت بگذارد.
این مناسبت در سال های اخیر فرصتی شده برای ترویج ازدواج آسان و پرهیز از تشریفات سنگین و هزینه های طاقت فرسا. هر ساله در اول ذیالحجه، مراسم های جشن گوناگون در مساجد و مراکز فرهنگی برگزار و از زوج های جوان تجلیل می شود.
کارشناسان تاکید میکنند که توجه به معیارهای اخلاقی و دینی به جای چشم و هم چشمی های مادی، با اهمیت ترین درس ازدواج حضرت علی(ع) و فاطمه(س) برای جامعه امروز است.
چارچوب های قانونی پشتیبانی از خانواده در پرتو تحکیم بنیان ازدواج است
امیرمحمد رضایی زارعی پژوهشگر حقوق خصوصی و قاضی دادگستری در گفت و گو با گزارشگر مهر با موضوع «ازدواج و چارچوب های قانونی پشتیبانی از خانواده» ضمن اشاره به ماده ۱۰ قانون پشتیبانی از خانواده و مواد در رابطه با مهریه، نفقه و حضانت، عنوان کرد: متاسفانه در تعدادی موارد، رویه های قضایی به جای تحکیم خانواده، زمینه ساز گسست آن شده است. تدوین سند ملی سلامت خانواده می تواند این خلأ را پر کند.
وی با تاکید بر نقش پیشگیرانه دادگستری قبل از وقوع طلاق، اضافه کرد: نهادهای مشاوره و داوری الزامیِ پیش از ثبت ازدواج و طلاق، باید برمبنای معیارهای روز روان شناسی و حقوقی بازطراحی شوند. خیلی از جوانان هنگام ازدواج از تبعات حقوقی تعهدات مالی و غیرمالی آگاهی کافی ندارند؛ اینجاست که آموزش های قبل از ازدواج با پشتوانه قانونی می تواند مؤثر واقع شود.
این پژوهشگر حقوقی در ادامه به ظرفیتهای مغفول مانده در قانون مدنی اشاره نمود و اظهار داشت: موادی مانند ماده ۱۱۰۳ (تکلیف حسن معاشرت) و ماده ۱۱۱۹ (الزام متناسب اخلاقی و مالی زوجین) کمتر در رویه قضایی به عنوان ابزار حمایتی از خانواده به کار گرفته می شود. احیای این ظرفیت ها نیازمند آموزش قضات و وکلای دادگستری است.
«شعب تخصصی خانواده» با حضور مددکاران اجتماعی و روانشناسان تشکیل شود
رضایی زارعی قاضی دادگستری خواهان اصلاح مراسم دادرسی در پرونده های خانواده شد و اشاره کرد: اطاله دادرسی در دعاوی در ارتباط با نفقه و حضانت نه تنها کمکی به خانواده نمی کند بلکه لطمه های روحی و اقتصادی جبران ناپذیری به اعضاء آن وارد می آورد. پیشنهاد من تشکیل «شعب تخصصی خانواده» با حضور مددکاران اجتماعی و روانشناسان است تا قاضی بتواند رأیی متناسب با مصلحت کودک و تحکیم خانواده صادر کند.
وی در انتها با تاکید بر ضرورت پیوند میان پژوهش و عمل قضایی، اشاره کرد: قانون باید از «ازدواج» تا «فراق» را در جهت حفظ کرامت و منزلت خانواده هدایت کند؛ چارچوب های قانونی اگر هوشمندانه و مقتضی طراحی شوند، می توانند از کارکرد سکه ای و تشریفاتیِ صرفِ ازدواج بکاهند و آنرا به نهادی بیمه شده برای زیست جمعی تبدیل کنند.
امام جمعه سیریک: محبت و مودت محور اصلی زندگی مشترک است
حجت الاسلام والمسلمین محسن سالاری، امام جمعه سیریک، امروز در گفت و گو با گزارشگر مهر به مناسبت «روز ازدواج» که مصادف با سالروز ازدواج آسمانی حضرت علی بن ابیطالب(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س) است، به تبیین مؤلفه های اساسی یک زندگی موفق پرداخت.
امام جمعه سیریک در شروع سخنان خود با تبریک این روز فرخنده به عموم مردم خصوصاً زوج های جوان، عنوان کرد: ازدواج در نگاه اسلام، تنها یک قرارداد اجتماعی نیست، بلکه میثاقی الهی و محکم است که پایه اش بر مودت و رحمت نهاده شده است. خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید: «وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً»؛ یعنی میان شما محبت و مهربانی قرار دادیم. بدین سبب هسته مرکزی هر زندگی موفقی، محبت و مودت است.
وی ضمن اشاره به چالش های پیش روی خانواده ها در عصر حاضر، اضافه کرد: متاسفانه امروزه گاهی دیده می شود که زوجین به دلیلهای کوچک و ناچیز از یکدیگر فاصله می گیرند، در حالیکه اگر محبت واقعی جای خویش را باز کند، خیلی از مشکلات قابل حل خواهد بود. محبت یعنی فداکاری، یعنی فهمیدن زبان همدیگر، یعنی در سختی ها کنار هم بودن.
ساده زیستی یک ارزش فراموش شده در فرهنگ ازدواج امروز است
حجت الاسلام سالاری در ادامه به اصل «ساده زیستی» اشاره نمود و اظهار داشت: ساده زیستی یک ارزش فراموش شده در فرهنگ ازدواج امروز است. خیلی از جوانان به خاطر تجملات گران و تشریفات سنگین از ازدواج فرار می کنند، در حالیکه سیره حضرت علی(ع) و فاطمه(س) چیز دیگری به ما می آموزد. آن بزرگواران با حداقل امکانات زندگی را آغاز کردند و با قناعت و رضایت، گرم و صمیمی در کنار هم ماندند. ساده زیستی یعنی اسراف نکردن، یعنی چشم و همچشمی نکردن، یعنی به داشته ها قانع بودن.
امام جمعه سیریک تاکید کرد: زندگی را آسان بگیرید. از همسرتان توقع بی جا نداشته باشید. گاهی خودِ توقع های بالا، زندگی را تلخ می کند. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «أَیْسَرُ النِّکَاحِ أَکْثَرُهُ بَرَکَةً»؛ یعنی ساده ترین ازدواج ها پربرکت ترین آنهاست. پس هم در آغاز زندگی و هم در ادامه راه، آسان گیری را سرلوحه کار خود قرار دهید.
هیچ زندگی مشترکی بدون خطا و اشتباه نیست
وی در قسمت دیگری از سخنان خود ضمن اشاره به صفت «اهل گذشت بودن»، اشاره کرد: هیچ زندگی مشترکی بدون خطا و اشتباه نیست. مهم این است که زن و شوهر یاد بگیرند از اشتباهات یکدیگر بگذرند. کینه به دل گرفتن و درشت بینی، آفت بزرگ زندگی است. حضرت علی(ع) می فرمودند: «مُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ تَجَاوَزُوا عَنِ السَّیِّئَاتِ»؛ یعنی امر به معروف کنید و از بدی ها بگذرید. گذشت، نه نشانه ضعف، که نشانه بزرگی و بلندنظری است.
انصاف یعنی اینکه خویش را جای همسرتان بگذارید
حجت الاسلام سالاری «انصاف» را رکن دیگری از زندگی پایدار دانست و اشاره کرد: انصاف یعنی اینکه خویش را جای همسرتان بگذارید. پیش از اینکه حقی را برای خود بخواهید، ببینید آیا آن حق را برای همسرتان هم قائل هستید یا نه. مرد انصاف داشته باشد و سختی کار زن در خانه را ببیند. زن انصاف داشته باشد و فشار کاری مرد را درک کند. اگر انصاف در زندگی حاکم شود، دادگاه های خانواده خلوت می شود.
امام جمعه سیریک در نهایت مهم ترین اصل را «خدا را درنظر گرفتن» در تمام لحظات زندگی دانست و عنوان کرد: زوجینی که خدا را ناظر بر اعمال خود می دانند، مرتکب خیانت، دروغ، بی احترامی و ظلم به یکدیگر نمی شوند. تقوا و خداترسی، قوی ترین ضمانت اجرایی برای حفظ حرمت ها در زندگی مشترک است. اگر یاد خدا در خانه باشد، شیطان راهی به درون نمی یابد.
وی در انتها با آرزوی توفیق برای همه زوج های جوان و کهنسال، اظهار داشت: روز ازدواج یادآوری این حقیقت است که می توان زندگی را زیبا، ساده، سرشار از محبت و با یاد خدا ساخت. امیدوارم جوانان ما با تأسی از حضرت علی(ع) و فاطمه(س)، زندگی خویش را بر پایه عشق الهی، ساده زیستی، گذشت، انصاف و خداترسی بنا کنند تا جامعه ای سالم و خانواده ای مستحکم داشته باشیم.
مدیرکل امور بانوان و خانواده هرمزگان: ازدواج، گمشده رشد جمعیت در دومین استان جوان کشور است
محدثه درویشی، مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری هرمزگان، در گفت و گو با گزارشگر مهر با بزرگداشت سالروز ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س)، ازدواج را یکی از ارکان اصلی منویات مقام معظم رهبری (رهبر شهید والامقام) در زمینه رشد جمعیت و فرزندآوری دانست و اظهار داشت: جامعه ما هنوز جامعه جوانی است و افزایش جمعیت پایدار، بدون توسعه ازدواج سالم و آگاهانه امکان ندارد.
هرمزگان دومین استان جوان کشور است
وی ضمن اشاره به جایگاه جمعیتی هرمزگان اشاره کرد: استان ما از نظر نسبت جمعیت در بازه سنی جوانی به کل جمعیت استان، دومین استان جوان کشور است و خوشبختانه فاصله معناداری با پدیده سالمندی داریم. به همین دلیل، تمرکز ما در بحث جمعیت، فراتر از فرزندآوری، بر خودِ مقوله ازدواج معطوف شده است؛ چون که ازدواج صحیح، موتور محرک افزایش جمعیت پایدار خواهد بود.
کاهش رشد ازدواج در هرمزگان؛ ریشه ها و چالش ها
درویشی با اعلان اینکه آمار ازدواج در هرمزگان نسبت به میانگین کشوری وضعیت خیلی بدی ندارد، اذعان کرد: متاسفانه در چند سال گذشته، رشد ازدواج در استان کاهشی شده است. این کاهش بااینکه در حد متوسط است، اما زنگ خطری برای آینده جمعیتی استان شمرده می شود.
وی مهم ترین دلیلهای این کاهش را برشمرد و اظهار داشت: تغییر سبک زندگی، مسایل اقتصادی، و مهم تر از همه، برخی سنت های خاص در استان هرمزگان نظیر تهیه وسایل سنگین جهیزیه، مراسم عروسی طولانی و پرهزینه، و حجم بالای مسئولیت های مالی که بر دوش آقایان گذاشته می شود، از عوامل اصلی کاهش انگیزه و افزایش سن ازدواج است. باید بپذیریم که این سنت ها، بااینکه ریشه در اصالت و محبت دارند، گاه به مانعی جدی برای ازدواج جوانان تبدیل می شوند.
اقدامات میدانی؛ از پاتوق های دخترانه تا آموزش زوجین
مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری هرمزگان از اجرای برنامه های ابتکاری از سال قبل تابحال آگاهی داد و اضافه کرد: ما چندین «پاتوق دخترانه» برگزار کرده ایم تا در فضایی صمیمی، چالش های ازدواج را از زبان خود دختران بشنویم. همین طور نشست های تخصصی پاسخگویی به مسایل دانشجویان نیز برگزار شده است. این هفته نیز برنامه های مشابهی برای شنیدن صدای جوانان و شناسایی دقیق موانع ازدواج در استان اجرا خواهد شد.
درویشی با تقدیر از همکاری نهادهای اجرایی اظهار داشت: خوشبختانه اداره کل ورزش و جوانان، سازمان تبلیغات اسلامی، شهرداری و خصوصاً سپاه، ما را در برگزاری برخی برنامه ها همراهی کرده اند. این هفته (روزهای چهارشنبه و پنجشنبه) در کنار تجمعات مردمی و موکب ها، برنامه های آگاهی بخشی در عرصه جمعیت و فرزندآوری شروع خواهد شد. البته به علت شرایط خاص استان، به جای همایش های بزرگ، تصمیم گرفتیم حضور میدانی در تجمعات شبانه را در دستور کار قرار دهیم.
برنامه ویژه زوجین حرم رضوی و تاکید بر پنج سال طلایی ازدواج
وی از اجرای برنامه های آموزشی ویژه برای زوجینی آگاهی داد که به برکت عقد در حرم مطهر امام رضا(ع)، تحت پوشش آستان قدس رضوی قرار گرفته اند و اظهار داشت: این برنامه ها در این هفته و هفته آتی برگزار می گردد و محور آن، آموزش مهارت های زندگی و دانش افزایی است.
بیشتر جدایی ها در پنج سال اول ازدواج اتفاق می افتد
درویشی با استناد به آمارها تاکید کرد: بیشتر جدایی ها در پنج سال اول ازدواج اتفاق می افتد. اگر یک زندگی بتواند این پنج سال را با آگاهی، صبوری و مهارت پشت سر بگذارد، احتمال ادامه آن تا پایان خیلی بالاست. به همین دلیل، تمرکز اصلی ما بر آموزش قبل از ازدواج و مشاوره در سالیان ابتدایی زندگی مشترک است.
گفت وگو با والدین برای پایان سخت گیری های مالی
مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری هرمزگان در قسمت پایانی سخنان خود از برگزاری جلسات گفت و گو در شهرستان های استان آگاهی داد و اشاره کرد: این جلسات با هدف اقناع سازی والدین برگزار می گردد تا آنها قبول کنند که سخت گیری های مالی و تجملاتی را کنار بگذارند و به جای تمرکز بر مهریه های سنگین و تشریفات پرهزینه، به قابلیتهای مهارتی و آگاهی فرزندانشان برای آغاز یک زندگی مشترک موفق توجه نمایند.
وی اضافه کرد: باور ما این است که اگر جوانان آگاهانه، با مهارت و با حمایت خانواده ها وارد زندگی مشترک شوند، نه تنها آمار ازدواج بیشتر می شود، بلکه پایداری خانواده ها نیز تضمین خواهد شد و درنتیجه، رشد جمعیت بصورت طبیعی و سالم محقق خواهد گردید.
رضایی زارعی قاضی دادگستری خواستار اصلاح مراسم دادرسی در پرونده های خانواده شد و اشاره کرد: اطاله دادرسی در دعاوی در رابطه با نفقه و حضانت نه تنها کمکی به خانواده نمی کند بلکه لطمه های روحی و اقتصادی جبران ناپذیری به اعضاء آن وارد می آورد. مهم اینست که زن و شوهر یاد بگیرند از اشتباهات یکدیگر بگذرند. این کاهش بااینکه در حد متوسط است، اما زنگ خطری برای آینده جمعیتی استان شمرده می شود. وی مهم ترین دلیلهای این کاهش را برشمرد و گفت: تغییر سبک زندگی، مسائل اقتصادی، و مهم تر از همه، برخی سنت های خاص در استان هرمزگان نظیر تهیه وسایل سنگین جهیزیه، مراسم عروسی طولانی و پرهزینه، و حجم بالای مسئولیت های مالی که بر دوش آقایان گذاشته می شود، از عوامل اصلی کاهش انگیزه و افزایش سن ازدواج است.